Mercanköşk Bitkisi Nedir? Nasıl Yetiştirilir? Faydaları Ve Zararları Nelerdir?

Mercanköşk Bitkisi Nedir Nasıl Yetiştirilir Faydaları Ve Zararları NelerdirKökeni ve Yayılışı: Origanum türlerinin çok geniş bir yetişme alanı olmakla beraber Akdeniz ve özellikle Doğu Akdeniz Bölgesi en yoğun olduğu yer olup burası bu türün anavatanıdır. Türkiye, Yunanistan, İtalya, Fransa, Yugoslavya, İspanya ve Portekiz’de yayılma gösterir. Ayrıca, doğuda Mısır ve Arabistan’dan batıda Hindistan’a, güneyde Kuzey Afrika kıyılarından Fas’a kadar ve Amerika’da yaygın şekilde bulunmaktadır. Anadolu’da nadir olmaktadır ve fazlaca Anamur, Mersin, Antalya yöresinde yetişmektedir. Origanuma ait 37 türden 20’si ülkemizde yetişmektedir.

Bitkisel Özellikleri: Origanum, bir Akdeniz bitkisi olup soğuk iklimlerde tek, bazı durumda iki yıllık, Akdeniz bölgesinde çok yıllıktır. Fazla dallanmaz. Bitki boyu, türe ve ekolojilere göre (O. majorana L. 20-80 cm., O. dictamnus L. 20 cm., O. onite L. 50-60 cm., O. vulgare L. 100 cm.) değişir. Gövde, genellikle dik gelişir ve üstten dallanır. Tohum, oldukça küçük olup 1.000 tane ağırlığı 0.12-0.24 g. arasında değişir. Tohumlar çimlenme kabiliyetini 2-3 yıl muhafaza eder.

İçerikleri: Taze bitkide %0.3-0.6, kurutulmuş bitkide %1.7 uçucu yağ bulunur ve bitki aynca tanen ve acı madde ihtiva eder. Uçucu yağ oranı %1.93-2.38 arasındadır. Uçucu yağında başlıca kavrakrol ve az miktarda thymol bulunur. Bileşiminde ayrıca; %7.2 su, %11 protein, %64.4 karbonhidrat, %15 lif, %7.2 kül, (Ca 1576 mg., Fe 44 mg, Mg 270 mg., P 200 mg., K 1669 mg., Na 15 mg, Zn 4 mg.), 6903 IU A vitamini ihtiva eder ve 100 g.’ı 306 kcal enerjiye sahiptir . Faydalanma Yönleri: Origanumlar, Romalılar döneminden beri Orta Avrupa’da baharat olarak kullanılmaktadır. Bitkinin kullanılan kısmı çiçekli kurutulmuş yaprakları-dır. Osmanlı döneminde ise Girit adalarından getirtilmiştir. İçerdiği maddeler çok kuvvetli doğal antimikrobiyal maddelerdir ve tipik koku ve lezzet verir. Uçucu yağ, tüm bitkiden su buharı damıtımı ile alınır. Uçucu yağın bileşenleri ve buna bağlı olarak diğer özellikleri türe ve ekolojilere göre değişiklik gösterir.

Rengi san-kahve renginden kırmızıya kadar değişir. Bitki, ihtiva ettiği maddelerden dolayı sakinleştirici, kuvvet verici, idrar artırıcı, hazmettirici, balgam söktürücü, sedatif ve karminatif olarak kullanılır. Kabız yapıcı özelliğe sahiptir. Tedavide genellikle toz, infizyon (%5) veya çay şeklinde tatlandırılarak alınır. Yaygın şekilde, özellikle, Akdeniz ülkeleri mutfaklarında baharat olarak tüketilir. Çorba, pizza, et ve et ürünleri, sebze, salata, sos, peynir, yumurta, fırın mamulleri, ketçap ve alkolsüz içeceklerde fazla miktarda yer alır. Parfiimeri sanayinde de kullanılır. Piyasada, çok defa origanum türleri kekik diye satılmaktadır. Yağı, sırt ve diz kapağı ağrılarına iyi gelir, yorgunluğu giderir. Acı badem yağı ile buruna çekildiğinde burundaki tıkanıklıkları açar. Kuru yapraklan, ufalanıp ısıtıldıktan sonra göz altındaki kan lekelerinin üzerine sarılsa kanı giderir. Bilinen bir yan etkisi yoktur.


Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.