Bilimsel Bilginin Kaynağı Ve Dayanakları Nelerdir? Hakkında Bilgi

Bilimsel Bilginin Kaynağı Ve Dayanakları Nelerdir Hakkında BilgiBilimsel bilginin kaynak ve dayanakları arasında gözlemler, kişinin deneyimleri ve bunların aktarılması, düşünme, akıl yürütme, daha önce yapılmış bilimsel çalışmalardan elde edilmiş bilgiler yer alır. Bilgi ve tecrübelerin aktarılması bilginin birikmesine yardımcı olur. Evrende bilgiler zaten mevcuttur. Bilim bu bilgileri açıklama çabasıdır. insanoğlu tarih boyunca gözlemler yapmış, problemleri tespit etmiş, mantıklı çözümler üretmiş, deneyim ve birikimlerini yeni kuşaklara aktarmıştır. Örneğin yılın hangi aylarında havanın soğuk hangilerinde sıcak olduğu, sıcak ve soğuktan nasıl korunulacağı, bitkilerin hangi mevsimde çiçek açıp meyve verdiği, hangi bitkilerin yenilip hangilerinin yenilmeyeceği gibi bilgiler gözlem ve deneyimlerle elde edilmiştir. Günümüzde gözlem olanakları; elektron mikroskobu, DNA dizi analiz cihazları, DNA çipleri, manyetik rezonans (MR) görüntüleme teknikleri, küresel konum saptamaya yarayan uydular (GPS) gibi teknolojiler sayesinde daha da artmıştır.

Gelişen teknoloji sayesinde insan vücudundaki herhangi bir maddenin dağılımı, zaman içinde değişimi ile kanser hücrelerinin varlığı tespit edilmektedir. Ayrıca kuş, balık gibi canlıların yeryüzündeki dağılımı, göçleri takip edilmektedir. Balıklara takılan elektronik kayıt cihazları sayesinde balığın ne kadar yol katettiği, çevresindeki suyun sıcaklığı, tuzluluğu gibi bilgilere ulaşılmaktadır. İnsanlar gözlemlerini; akıl, sezgi ve içsel düşünceleriyle yorumlayarak, akıl yürüterek olayları ve olguları açıklayarak bilgiye ulaşırlar. Sahip olunan bilgiler, yeni bilgilere ulaşmayı da kolaylaştırır. Belirli bir konu üzerinde çalışan bilim insanı, elde ettiği bulgularını daha önce yapılmış bilimsel çalışmalarla karşılaştırarak yeni bilgilere ulaşmaya çalışır.

Bilimsel bilgi üretilirken tümdengelim ve tümevarım yaklaşımları kullanılır. Tümdengelim genelden özele akıl yürütmedir. “Bütün organizmalar hücrelerden yapılmıştır.” genellemesinden “İnsan bir organizmadır. O halde insanlar da hücrelerden yapılmıştır.” akıl yürütmesini yapmak tümdengelim örneğidir. Tümevarım çok sayıdaki özel gözlemden genellemeler çıkarılmasıdır. Örneğin bitki, mantar ve hayvanların hücrelerden oluştuğu bilgi-sinden hareketle “Bütün organizmalar hücrelerden yapılmıştır.” genellemesine ulaşmak tümevarımdır.


Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.