Mustafa Kemal Atatürk Ve Dört Şehir İle İlgili Bilgi | Konu Anlatımı

Selânik

Mustafa Kemal Atatürk Ve Dört Şehir İle İlgili Bilgi Konu AnlatımıOsmanlı Devleti’nin Kuruluş Dönemi’nde fethedilen Selanik, Mustafa Kemal’in doğduğu sırada beş yüz yıllık bir Türk şehriydi. İşlek bir limanı ve Avrupa ile demir yolu bağlantısı bulunan Selanik, Osmanlı ülkesinin her bakımdan en gelişmiş şehirlerinden biriydi. Ekonomik ve kültürel canlılığın hakim olduğu Selanik’te çeşitli dinlerden ve milletlerden insanlar bir arada yaşıyorlardı. Bu özellikleri nedeniyle şehir, Batı’dan gelen fikir akımlarının yerleşmesine elverişli bir konumda bulunuyordu. Aynı zamanda bir ordu merkezi olan Selanik, devletin geleceğinden kaygı duyan aydınların toplanıp gazeteler çıkardığı, cemiyetler kurduğu ve tartışmalar yaptığı siyasi bir merkezdi.

  • Selanik’te Mustafa Kemal’in çocukluğunu biçimlendiren ilk kurum Şemsi Efendi İlkokulu oldu.
  • Selanik, Mustafa Kemal’in askerlik mesleğine gönül vermesinde de önemli bir rol oynadı.

Aile hayatına önem veren Mustafa Kemal, öğrenimini başka şehirlerde sürdürdüğü sırada da Selanik ile ilişkisini kesmedi ve tatillerini ailesiyle birlikte burada geçirdi. 1907 yılından itibaren de bir kurmay subay olarak yine bu şehirde görev yapmaya başladı. Mustafa Kemal’in Selanik’te görevli olduğu günlerde Bulgar ve Yunan çeteleri bu önemli kenti ele geçirmek için her yolu deniyorlardı. Bu durum karşısında Mustafa Kemal, arkadaşlarıyla değerlendirmelerde bulunuyor ve kötüye gidişi durdurmanın yollarını arıyordu. Mustafa Kemal ülkenin geleceğiyle ilgili düşüncelerini gerçekleştirmek amacıyla Selanik’te kurulmuş olan ittihat ve Terakki Cemiyetine katıldı. Ancak bir süre sonra cemiyetin önde gelen yöneticileri ile görüş ayrılığına düştü. Onlara ordunun siyasetten uzak durması yönündeki önerisini kabul ettiremeyince de bu cemiyetten ayrıldı.

Manastır

Mustafa Kemal’in idadi yıllarını geçirdiği Manastır, Osmanlı Devleti’nin Makedonya’daki stratejik öneme sahip askeri merkezlerinden biriydi. Mustafa Kemal, “Minnet borcum vardır, bana yeni bir ufuk açtı.” dediği Tarih Öğretmeni Yüzbaşı Mehmet Tevfik Bey’i Manastır Askeri idadisinde okurken tanıdı. Vatan şairi Namık Kemal’in, Türkçülük akımının öncülerinden Mehmet Emin Yurdakul’un şiirlerini ve Aydınlanma Çağı düşünürlerinin eserlerini Manastır’daki öğrencilik yıllarında okudu. Böylece bir yandan Türk tarihi ve kültürü ile beslenirken diğer yandan akıl ve bilime dayalı düşünce sistemini kavradı. ileride Atatürkçü düşüncenin temelini oluşturacak olan ilke ve fikirlerini de yine aynı yıllarda belirlemeye başladı.

Mustafa Kemal, Manastır’da bulunduğu sırada küçük Balkan devletlerinin saldırganlığını ve onları destekleyen büyük devletlerin müdahalelerini gözlemleme imkanı buldu. Böylece dünyadaki gelişmeleri gerçek anlamda ilk kez fark etmeye başladı.

İstanbul

Mustafa Kemal, Harp Okulu ve Harp Akademisindeki yıllarını istanbulda geçirdi. O, İstanbul’da bulunduğu dönemde bir yandan askerlik bilgisini derinleştirirken diğer yandan genel kültürünü geliştirme imkanı buldu. “Bir kurmay subay kesinlikle yabancı dil bilmelidir, bunun aksini düşünmek büyük hatadır.” diyerek Fransızca öğrenmeye daha çok zaman ayırdı. Bu amaçla İstanbul’un Batı’ya açılan yüzü olan Beyoğlu’da, sahibi Fransız olan bir pansiyona yerleşti. Burada Fransa’dan getirttiği kitap, gazete ve dergileri okuyarak dünyayı tanıma imkanına kavuştu. Bu yolla edindiği bilgileri ve düşüncelerini yaymak amacıyla da arkadaşlarıyla birlikte el yazısı bir gazete çıkardı.

Mustafa Kemal, Harp Okulu öğrencilerinin kendi aralarında düzenledikleri tartışmalara ve hitabet yarışmalarına da katılıyordu. Güzel konuşuyor, düşüncelerini cesaretle ifade ediyor ve engin bilgisiyle arkadaşlarının saygısını kazanıyordu. Harp Akademisinden arkadaşı olan bir subay onunla ilgili şunları söylemektedir:

“Her cuma akşamı bir sınıfta toplanır, kapıları kapattıktan sonra kürsüye çıkan Mustafa Kemal’i dinlerdik. Tıpkı bir konferansçı gibi, Paris’ten gelen Türkçe (jöntürklerin çıkardığı gazeteler) ve Fransızca gazetelerden öğrendiklerini bizlere aktarırdı. O zamana dek Padişahım çok yaşa!’ demekten başka bir şey bilmeyen bizler için Mustafa Kemal’in söyledikleri çok dikkat çekiciydi. Vatan, millet, Türklük gibi düşünceleri ilk kez, Harp Akademisi sıralarında ondan duymuştuk. Bir cuma üzüntü içinde şunları söylemişti: ‘Artık bir avuç Rumeli toprağına sığındık. Sırp, Yunan ve Bulgar komitacılarını besleyen Ruslar, dedelerimizin kanları pahasına aldıkları Türk yurdunu bizden koparma gayreti içindedir. Bu bölgedeki orduların komutanları çaresizlik ve yetmezlik içindedir. Başka milletlerin aydınları çalışıp milletlerini uyarırken nerede bizim düşünürlerimiz? Arkadaşlar bize büyük görev düşüyor”

Sofya

Mustafa Kemal’in fikirlerinin oluşumuna ve gelişimine etki eden şehirlerden biri de Bulgaristan’ın başkenti Sofya’dır. Mustafa Kemal asker ataşe olarak görev yaptığı Sofya’da bir Avrupa başkentinin sosyal hayatını gözlemleme ve Bulgarcasını geliştirme imkanı buldu. Danslı müzikli toplantılara, yemeklere ve ilk kez bir opera gösterisine davet edildi. Bu davetlerde Bulgaristan kralı ve çeşitli Avrupa devletlerinin temsilcileriyle tanışarak onlarla dünyadaki gelişmeleri değerlendirdi.

Mustafa Kemal, Bulgaristan’da Türklerin oturduğu bölgeleri de dolaştı. Bu gezileri sırasında Türklerin sanayi ve ticaret alanında gösterdikleri başarılardan, eğitime verdikleri önemden ve özellikle Türk kadınlarının toplumsal hayata aktif biçimde katılmalarından etkilendi.

Mustafa Kemal, Bulgaristan’daki parlamenter rejimin nasıl işlediğini de öğrenmeye çalıştı. Bu amaçla fırsat buldukça Türk temsilcilerin de görev yaptığı Bulgar parlamentosunu ziyaret ederek görüşmeleri ve oylamaları dikkatle izledi.


Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.