Şeftalinin Faydaları Ve Zararları Nelerdir? Yetiştiriciliği Hakkında Bilgi

Şeftalinin Faydaları Ve Zararları Nelerdir Yetiştiriciliği Hakkında BilgiGülgiller (Rosaceae) familyasından, Kuzey ve Güney yarıkürenin ılıman ve sıcak bölgelerinde yaygın olarak yetiştirilen meyve ağacı ve bu ağacın tatlı, sulu meyveleri. Asya’nın batı kesimleri ile Akdeniz ülkelerine ve sonra da Avrupa’nın öbür bölgelerine Çin’den yayıldığı düşünülen şeftali, Yenidünya’ya İspanyol kaşiflerce götürülmüştür. Kendi haline bırakıldığında 6.5 m’ye kadar boylanabilen şeftali ağaçları genellikle sağlıklı bir biçimde gelişmeleri ve meyvelerin kolayca toplanabilmesi için budanarak 3-4 m boyunda tutulur. Bahar geldiğinde dalları donatan parlak yeşil renkli mızraksı yaprakları karıncaları ve öbür böcekleri çeken bir sıvı salgılar.

Yaprakların koltuğundan çıkan çiçekler tek tek ya da ikili-üçlü gruplar halinde bulunur. Çiçekleri genellikle pembe (ender olarak beyaz) renkli beş taçyaprak ile beş çanakyapraktan ve üç sıralı erkekorgan demetinden oluşur. Tek bir meyveyaprağını kapsayan dişiorganının uzun bir boyuncuğu vardır. Çiçekler döllendikten sonra yumurtalık gelişerek yuvarlak meyveye döner. İçinde bir ucu sivri, sert tek bir tohum taşıyan şeftali meyvelerinin zarsı dış kabuğu kadife gibi sık tüylü ve genellikle sarı, pembe, kırmızı alacalı; bol sulu, lifli ve hoş kokulu eti ise beyaz, sarı ya da kan kırmızı renklidir. Bazı çeşitierinde çekirdek ete yapışıktır, bazılarında ise kolaylıkla ayrılabilir. Çekirdeği etine yapışık olanlara genellikle et şeftalisi, öbürlerine ise yarma şeftali denir. Olgun şeftali meyvelerinin kabuğu çoğunlukla havlı ya da tüylüdür; Prunus persica’nın (Iran eriği) tüysüz şeftali olarak bilinen çeşidine “Prunus nectaria” nektarin adı verilir.

Yaklaşık 2000 yılı aşkın bir süreden beri bilinen nektarin de her iki yarıkürenin sıcak kesimlerinde yetiştirilir. Şeftali hem taze olarak yenir, hem de marmelat ve reçeli yapılır ya da konserve halinde satışa sunulur. Hoş lezzetli suyu da meyve suyu olarak içilir. Ayrıca şeftaliden çeşitli pasta, turta ve jölelerde garnitür olarak yararlanılır. Çok çeşitli toprak tiplerinde kolaylıkla yetişebilen şeftali ağaçları en iyi gelişmeyi iyi ağaçlanmış kumlu ya da çakıllı topraklarda gösterir. Şeftaliler dayanıklı anaçlara aşılanarak çoğaltılır. Şeftali ağaçları başka bazı meyve ağaçlarıyla karşılaştırıldığında görece kısa ömürlü ağaçlardır. Bazı bölgelerde şeftali bağlarındaki ağaçlar 8-10 yılda bir sökülüp yerine yeniler dikilirse de şeftali ağaçları, genellikle hastalık, zararlılar ve soğuk hava gibi çevresel etkenlere bağlı olarak, 20-25 yıl boyunca ürün verir.

Şeftali türlerinin seçiminde son yıllarda hızlı gelişmeler izlenmekte, türün seçiminde kararsızlık yaşanmaktadır. Aslında pazarın kabul ettiği, yöresel şartlara uyan şeftali türü en doğru seçimdir. Örneğin Elberta türü halen Amerika’daki şeftali üretiminin %50’sini teşkil etmekte ve pekçok zor şartlara cevap vermektedir. Yurdumuzda Bursa ve Yalova, Samsun ve Mersin gibi yörelerde iklim ve toprak koşullarına yanıt veren türlerin tercih edilmesi ve bu bağlamda yeni kurulan bahçelerde Tarım Araştırma Teşkilatının önerilerine uyulmasında yarar vardır. Şeftali, elma ve armuttan sonra dünyanın en önemli üçüncü yaprakdöken meyve ağacıdır.


Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.