Soğanın Faydaları Ve Zararlar Nelerdir? Yetiştiriciliği Hakkında Bilgi

Soğanın Faydaları Ve Zararlar Nelerdir Yetiştiriciliği Hakkında BilgiZambakgiller (Liliaceae) familyasından, şişkin toprakaltı bölümleri sebze olarak kullanılan ikiyıllık otsu bitki. Sarmısakla yakın akraba olan bu bitki, eski sınıflandırma sistemlerine göre de ayrı bir familyada (Alliaceae) sınıflandırılıyordu. Güneybatı Asya kökenli olduğu sanılan soğan, en eski tarım bitkilerinden biridir. Hindistan’da, Çin’de ve Ortadoğu’da tarihöncesi çağlarda bile soğan yetiştirildiği sanılmaktadır. Hatta Eski Mısırlılarca yuvarlak biçimli soğanlar evrenin simgesi olarak kabul edilmiştir. Ayrıca, Çağlar boyunca şifalı bir bitki olarak değerlendirilmiş, başta soğuk algınlığı olmak üzere bronşit, astım, akut sinüzit, kulak ağrısı, larenjit, böcek sokması, barut yanığı ve siğil tedavisinde kullanılmıştır.

Soğanın bileşiminde aliin, propanthialoxid, aliicin içerikli eterli uçucu yağ, c vitamini, pektin ve inulin vardır. Soğan (Allium cepa), 75-200 cm arasında boylanabilen bir bitkidir. ilk yıl birbiri içinden çıkan boru görünümlü etli ve içi boş yapraklar, ertesi yıl ise uzunca ve yapraksız bir sap ucunda oluşan yeşilimsi beyaz renkli çiçekler verir. İlk yılın ortalarında yaprak saplarının dip bölümü toprağın altında şişkinleşerek baş oluşturur. Daha sonra bu baş giderek büyür, dış kabukları kurur. Günlük dilde kuru soğan denen bu ürünün biçimi, büyüklüğü, rengi ve tadı yetiştirilen çeşide göre değişir. Bunlar başlıca yuvarlak, yassı yuvarlak, silindirik, konik ya da topaç biçimlidir; kabukları da çoğunlukla kahverengi, sarı, beyaz, yeşil, mor ya da kırmızı renklidir. Soğanlar başlıca yazlık ve kışlık olarak iki gruba ayrılır. Soğanların özgün yakıcı lezzeti bileşimlerindeki bol kükürtlü uçucu yağdan ileri gelir.

Soğanın soyulma ve doğranması sırasında açığa çıkan bu yağ göz yakar. Soğan, en iyi fazla nem tutmayan, hafif, gevşek ve derin topraklarda yetişir. Başlıca tohumla, fideyle ya da arpacıkla (kıska) üretim yapılır. Soğanın küçük, siyah tohumlarına karaca adı verilir. Bazı soğanlar ilk yıl büyük bir baş oluşturmaz, ortalama 2 cm çapında minik soğanlar meydana getirir. Arpacık denen bu soğanlar ertesi yıl ekilerek baş soğan elde edilir. Bazı soğanlarda ise çiçeklerin erkek ve dişi üreme organları gelişmez, onun yerine, çiçek gelişimini sürdürerek arpacık gibi minik soğancıklar oluşturur. İşte bu soğancıklar da genellikle üretimde kullanılır.

Türkiye’de soğan üretimi, büyük kentlerin çevresi ile Orta Karadeniz Bölümünün iç kesimlerinde yoğunlaşmıştır. En çok kuru soğan üretimi yapılan iller arasında başta Bursa, Amasya, Tekirdağ, Çorum, Gaziantep, Hatay ve Tokat sayılabilir. En çok yetiştirilen soğan çeşitleri arasında ise imralı kırması ve Kantar topu gibi dayanıklı, tatlı soğan ve sarı soğan gibi dayanıksız çeşitler sayılabilir. Son yıllarda yabancı kökenli soğan çeşidi ekiminin yaygınlaşması önemli ölçüde verim artışına yol açmıştır.


Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.