Lizozom Nedir? Nerede Bulunur? Yapısı, Özellikleri ve Görevleri Nelerdir?

Lizozom Nedir? Nerede Bulunur? Yapısı, Özellikleri ve Görevleri Nelerdir?Lizozomlar, sindirim enzimleri taşıyan, tek katlı zarla çevrili hücre organelidir. Lizozomun içerisinde bulunan enzimler, granüllü endoplazmik retikulumların yüzeyinde bulunan ribozomlarda üretildikten sonra endoplazmik retikulumlar aracılığı ile Golgi aygıtına getirilir. Burada yoğunlaştı rılarak paketlenir ve kesecikler içine alınıp lizozom şeklinde sitoplazmaya bırakılır. Lizozomlar hücre içi sindirim yapabilen hücrelerde bulunur. Gelişmiş bitki ve mantar hücrelerinde lizozom yoktur. Lizozomlar, fagositozla yutulan bakteri ve virüslerle yabancı maddeleri etkisiz hale getirir. Lizozomlar, spermin yumurtaya girmesinde de etkilidir. Spermin uç kısmında bulunan lizozoma benzer bir organel, yumurtanın dış kısmında bulunan koruyucu örtüleri eritir. Bozulmuş ve yaşlanmış organeller, lizozomlar tarafından yok edilir.

Lizozom zarının iç yüzeyi, enzimlerin zarar vermesini engelleyen özel bir madde ile kaplanmıştır. Herhangi bir etki sonucu lizozom zarı parçalanırsa enzimler sitoplazmaya dağılır ve hücre kendini sindirir. Bu olaya otoliz denir. Aşırı soğuk veya sıcağa maruz kalan deri hücrelerinde yanıkların oluşmasının sebebi lizozomların parçalanmasıdır. Lizozomlardaki fonksiyon bozuklukları, bazı hastalıklara neden olur. Örneğin TaySachs (Tay Saks) hastalığında sinir hücrelerinin lizozomlarında lipitleri sindiren enzimler eksiktir. Zamanla sinir hücrelerinde biriken lipitler, hücrelerin fonksiyonlarının bozulmasına neden olur. Lizozom faaliyeti sonucu parçalanması gereken maddeler parçalanmadan zamanla lizozomlarda birikebilir. Bu maddeler yaşlılık pigmenti adı verilen pigmentlere dönüşür. Bu durum deride kahverengi lekelerin oluşmasına yol açar.

Benzer Yazılar


11 Yorum

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.