Menemen Olayı Hakkında Bilgi, Nedenleri Ve Sonuçları

Menemen Olayı Hakkında Bilgi, Nedenleri Ve SonuçlarıYanda İzmir’in Menemen ilçesinde bulunan Kubilay Anıtını görüyorsunuz. Her yıl 23 Aralık tarihinde insanlar bu anıtın önünde toplanır ve cumhuriyet karşıtları tarafından şehit edilen Kubilay’ı anma törenleri yaparlar.

Yakın tarihimize Menemen Olayı olarak geçen Kubilay’ın şehit edilmesi Serbest Cumhuriyet Fırkasının kuruluşuyla birlikte yeniden başlayan cumhuriyet karşıtı hareketlerin devamı niteliğindedir. Kuruluşundan kısa süre sonra Serbest Fırkayı laikliğe ve inkılaplara karşı olanların toplandığı bir merkez haline getiren cumhuriyet karşıtları fesin tekrar giyileceği, tekkelerin yeniden açılacağı, eski alfabeye dönüleceği yönündeki propagandalarına devam ettiler. Bu çevreler Parti lideri Fethi (Okyar) Bey’in Ege gezisi sırasında gittiği yerlerde cumhuriyet ve laiklik aleyhine gösteriler yaptılar. Fethi Bey de kontrolü dışında gelişen ve tehlikeli bir hal almaya başlayan bu olayların daha fazla büyümemesi için 17 Kasım 1930’da partisini kapatmak zorunda kaldı.

Fethi Bey’in partisini kapatmasından sonra yaşanan Menemen Olayı onun bu kararının ne kadar doğru olduğunu ortaya çıkardı. Olay 23 Aralık 1930’da İzmir’in Menemen ilçesine gelen Derviş Mehmet ve adamları tarafından başlatıldı. Kendisini kurtarıcı olarak tanıtan Derviş Mehmet meydanda toplanan halkı hükümet ve cumhuriyete karşı kışkırtarak ayaklanmaya çağırdı. Bunun üzerine Menemen’de askerlik görevini yapmakta olan Öğretmen Asteğmen Kubilay askerleriyle birlikte olay yerine gelerek isyancılara dağılmalarını söyledi. Ancak uyarıların, dinlemeyen ve kendisine saldıran Derviş Mehmet tarafından şehit edildi. Çıkan olaylar sırasında Hasan ve Şevki adındaki mahalle bekçileri de şehit düştü. isyan takviye birliklerin gelmesiyle bastırıldı ve yakalanan suçlular yargılanarak cezalandırıldı.

Menemen Olayı hakkında yapılan soruşturmaların sonucunda isyanın kendiliğinden gelişen bölgesel nitelikli bir olay olmadığı anlaşıldı. Bu girişim cumhuriyeti yıkmak üzere planlanmış gerici bir hareketin ilk adımıydı. Mustafa Kemal de olayı doğrudan cumhuriyete karşı bir suikast olarak değerlendirdi. O, orduya gönderdiği başsağlığı mesajında Kubilay’ın şehit edilmesine karşı tepkisini ve üzüntüsünü “Kubilay Bey’in görev yaparken uğradığı sonuçtan cumhuriyet ordusuna başsağlığı dilerim. Büyük ordunun kahraman genç subayı ve cumhuriyetin ülkücü öğretmen heyetinin kıymetli uzvu Kubilay’ın temiz kanı ile cumhuriyet yaşama gücünü tazelemiş ve kuvvetlendirmiş olacaktır.” diyerek dile getirdi.

Menemen’de yaşanan olaylar bütün yurtta büyük bir nefret ve üzüntüyle karşılandı. Başta gençler olmak üzere her kesimden insanların katıldığı mitinglerde ve toplantılarda olay lanetlendi. Yapılan açıklamalarda bu saldırının, halkın cumhuriyete olan bağlılığını daha da güçlendirdiği mesajı verildi.

Kubilay Olayı ile ülkemizde çok partili siyasi hayata geçilmesi için gereken ortamın henüz oluşmadığı görüldü. Bu nedenle demokrasiye geçiş denemelerine ara verildi.

Benzer Yazılar


1 Yorum

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.