Serbest Cumhuriyet Fırkası Hakkında Bilgi

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatıldıktan sonra 1930 yılına kadar geçen sürede ülkemizde yeni bir parti kurma denemesine girişilmedi. Bu sırada tek parti rejimine karşı kamuoyunda ortaya çıkan hoşnutsuzlukla ve eleştiriler giderek artıyordu. Diğer yandan Türkiye 1929 yılında Amerika’da başlayan ve dünyaya yayılan büyük ekonomik krizden en fazla etkilenen ülkelerden biri olmuştu.

Serbest Cumhuriyet Fırkası Hakkında BilgiEkonomik sorunlar nedeniyle Cumhuriyet Halk Fırkasına karşı genel bir memnuniyetsizlik havasının doğması üzerine Mustafa Kemal demokrasiye geçişi sağlamak için harekete geçti. Bu amaçla hükûmetin karşısında farklı ekonomi politikalarını savunan bir muhalefet partisinin kurulmasına karar verdi. Bunun için de Paris Büyükelçiliği görevinde bulunan yakın arkadaşı Fethi (Okyar) Bey’i görevlendirdi. Ayrıca “Ben fani bir insanım. Ölmeden evvel isterim ki milletim hürriyete alışsın. Bunun için bir muhalif fırka tesis ediyorum ve bu işi Fethi Bey’den başka hiç kimseye teslim edemem.” sözleriyle de ona olan güvenini ve demokrasiye bağlılığını ifade etti. Böylece Mustafa Kemal’in de desteğini alan Fethi Bey, 12 Ağustos 1930’da Serbest Cumhuriyet Fırkasını kurdu.

Serbest Cumhuriyet Fırkası, programında laik cumhuriyet esasına bağlı kalacağını ilan etti. Ekonomi alanında ise Cumhuriyet Halk Fırkasının devletçilik görüşüne karşı liberalizm fikrini savundu. Serbest Cumhuriyet Arkası, kurulduktan kısa süre sonra, hükümetin ekonomi politikasından şikayet edenlerin, inkılaplara karşı olanların ve saltanat yanlılarının toplandığı bir merkez haline geldi.

Fethi Bey çıktığı bir yurt gezisi sırasında cumhuriyet ve inkılap karşıtı gösterilerle karşılandı. Bunun üzerine kontrolü kaybetmekte olduğunu gördü ve Mustafa Kemal ile karşı karşıya gelmek istemediği için de 17 Kasım 1930’da partisini kapattı.

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının ardından Serbest Cumhuriyet Fırkası deneyiminin de başarısızlıkla sonuçlanması ülkemizde henüz çok partili hayata geçiş için gereken şartların oluşmadığını gösterdi. Bu nedenle 1945 yılına kadar yeni bir demokrasi denemesinde bulunulmadı.

Benzer Yazılar


1 Yorum

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.